15 Mayıs, dünya tarihinin şekillenmesine katkıda bulunan önemli olaylar, siyasi değişimler ve unutulmaz keşiflerle dolu bir gün olarak kaydedilmiştir. Bu tarih boyunca yaşanan önemli gelişmeleri ve bu günde doğan ünlü isimleri birlikte inceleyelim.
OLAYLAR
– **1648**: Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren Vestfalya Antlaşması imzalandı.
– **1718**: Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.
– **1756**: Kuzey Amerika’daki siyasi güç mücadelesi çerçevesinde Büyük Britanya, Fransa Krallığı’na savaş açarak Yedi Yıl Savaşı’nı başlattı.
– **1856**: Anadolu Feneri ve Rumeli Feneri, Fransızlar tarafından inşa edilip işletilmeye başlandı.
– **1873**: Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
– **1919**: Mustafa Kemal, Yıldız Sarayı’ndaki Küçük Mabeyn Köşkü’nde Sultan VI. Mehmed Vahideddin ile bir araya geldi.
– **1919**: İtilaf Devletleri’nin desteğiyle Yunan kuvvetleri İzmir’i işgal etti. Gazeteci Hasan Tahsin ve Askerlik Şubesi Başkanı Albay Süleyman Fethi, Yunan askerleri tarafından şehit edilerek Türk Kurtuluş Savaşı’nın ilk şehitleri oldular.
– **1924**: Sanayi-i Nefise Mektebi öğrencileri, İstanbul’da ilk resim sergilerini açtılar.
– **1928**: Walt Disney’in yarattığı Miki Fare karakterinin ilk kez göründüğü “Plane Crazy” adlı kısa film gösterime girdi.
– **1932**: Kürtçeyi Latin alfabesi ile ilk kez yayımlayan Hawar dergisi yayın hayatına başladı.
– **1933**: Rus romancı Maksim Gorki, İtalya’dan Rusya’ya geçerken İstanbul’a uğrayarak Süleymaniye Camii ve bazı müzeleri gezdi.
– **1935**: Sovyetler Birliği’nin lideri Josef Stalin tarafından inşasına başlanan Moskova metrosu hizmete açıldı.
– **1940**: McDonald’s, Amerika Birleşik Devletleri’nde kuruldu.
– **1958**: Sovyetler Birliği, Sputnik 3 uydusunu uzaya fırlattı.
– **1960**: Sovyetler Birliği, Sputnik 4 uydusunu uzaya gönderdi.
– **1963**: Amerikalı astronot Gordon Cooper, “Mercury-Atlas 8” kapsülü ile uzaya fırlatılarak o güne kadar gerçekleştirilen en uzun uzay uçuşunu yaptı; uzayda 34 saat 19 dakika kaldı.
– **1966**: Washington, DC’de Vietnam Savaşı’nı protesto eden 8000 kişi, Beyaz Saray etrafında iki saat boyunca gösteri düzenledi.
– **1969**: Anayasa değişikliği ile eski Demokrat Partililere siyasal hakları geri verildi.
– **1972**: 1945 yılından beri ABD işgali altında bulunan Okinawa adası, Japonya’nın idaresine geri verildi.
– **1980**: Türkiye’de 12 Eylül 1980 Darbesi’ne giden süreçte, İstanbul’daki bir camide yapılan mevlit duasında Atatürk’ün ismi geçtiğinde, bazı kişiler “Lanet olsun!” diye bağırarak protesto etti. Olay sonrası Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve komutanlar toplantı yaptı.
– **1984**: 1256 aydın, “Türkiye’deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı bir dilekçeyi Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e sundu. Bu girişime dair dava açıldı.
– **1988**: Sovyet Kızıl Ordusu, Afganistan’dan çekilmeye başladı.
– **1990**: Vincent Van Gogh’un “Dr. Gachet’in Portresi” adlı eseri, o güne kadar bir tablo için ödenen en yüksek fiyat olan 82,5 milyon dolara satıldı.
– **1991**: Edith Cresson, Fransa’nın ilk kadın Başbakanı oldu.
– **1995**: Almanya’da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten Cemalettin Kaplan öldürüldü. Kendisi, Türkiye’de “Kara Ses” olarak tanınıyordu.
– **1996**: Gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
– **1997**: Azerbaycan Hava Yolları Yakovlev Yak-40 kazası meydana geldi.
– **1997**: Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, ünlü yazar Yaşar Kemal’e verildi.
– **2004**: İstanbul’da önemli olaylar yaşandı.
Bu özel günde tarihte yaşanan gelişmeleri anarak, geçmişimizdeki önemli anları hatırlamak için bir fırsat yaratıyoruz.
