İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi tarafından hazırlanan 38 sayfalık “Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi” raporu, çocukların dijital platformlarda karşılaştığı tehlikeleri kapsamlı bir şekilde ele alıyor. Özellikle “Incel” olarak bilinen ve “istemsiz bekarlar” olarak tanımlanan grupların gençler üzerindeki olumsuz etkileri raporda vurgulanıyor.
Raporda, “Çocuklara yönelik çevrimiçi riskler arasında ‘istemsiz bekarlar’ dikkat çeken bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Dijital ortamda, kadınlara yönelik öfke ve ayrımcılıkla dolu erkek egemen bir kültürde, cinsel veya romantik ilişkiler kuramayan bireylerin nasıl dönüştüğü gözlemlenmektedir” ifadelerine yer verildi.
Dijital platformlardaki Incel gruplarında, “erkek üstünlüğü”, “tecavüzün meşrulaştırılması”, “kendine acıma” ve “ırkçılık” gibi tehlikeli söylemlerin yaygın olduğu belirtilirken, “901 Grubu”, “Gulyan Grubu” ve “C31K-C7K” gibi yapılar üzerinden çocuklara yönelik zorbalık, cinsel taciz, şantaj ve diğer suçların işlendiği kaydedildi. Bu gruplarla bağlantılı olarak gözaltına alınanların büyük bir kısmının 18 yaşından küçük olduğu ifade edildi.
Raporda, Türkiye’de son dönemde yaşanan bazı şiddet olaylarının, “Incel” benzeri akımların etkisi altında geliştiği değerlendiriliyor. Bu kişilerin genellikle Discord ve Telegram gibi uygulamalar üzerinden iletişim kurduğu da vurgulandı. Türkiye’de de önemli sayıda Incel üyesinin bulunduğu belirtilirken, diğer ülkelerden farklı olarak “yoksulluk” faktörünün bu gruplardaki bireyler için belirleyici bir unsur olduğu ifade edildi.
Sosyal medyanın çocukların sosyal ilişkileri üzerindeki olumsuz etkilerine de dikkat çekilen raporda, dijital bağımlılık, siber zorbalık, çevrim içi taciz ve mahremiyet ihlalleri gibi sorunların ciddi riskler oluşturduğu kaydedildi. Ayrıca, “İstemsiz bekarlar” grubuna dahil olan bireylerin intihar girişimlerinde “başkalarını da götürme düşüncesi” taşıdığı ve kitlesel saldırı eylemleri gerçekleştirebileceği de belirtilmiştir. İstanbul’da 2024 yılında iki kadını öldüren Semih Çelik’in kişisel eşyalarında Incel gruplarına ait materyaller bulunduğu ve bu yapılarla dijital platformlar üzerinden bağlantılı olduğu bilgisi verildi.
Raporda çocukların korunmasına yönelik önerilere de yer verildi. Çocukların sosyal medya kullanım sürelerinin sınırlandırılması, canlı yayında ödeme gibi çevrim içi işlemlerin engellenmesi, aşırı kullanımı sınırlayan uygulamaların telefonlara yüklenmesi ve güvenli internet hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, medya okuryazarlığı derslerinin eğitim müfredatına eklenmesi, öğretmenler ve çocuklarla çalışan kişilere kültürel farklılıklara uygun eğitim verilmesi, ebeveyn kontrolü ve uygunsuz içerik filtrelerinin yaygınlaştırılması konularında önerilerde bulunuldu.
